De groene evolutie in de uitvaartwereld

admin

Natuurbegraven is populair

Natuurbegraven, zoals men dat vaak in woorden brengt, blijkt in Nederland erg populair te worden.  De laatste jaren zijn er steeds meer natuurbegraafplaatsen opgericht.  Mensen met een groot landgoed kunnen in Nederland een natuurbegraafplaats privé oprichten.  Dat is net het grote verschil met België.  In België moet een begraafplaats altijd door de gemeente worden uitgebaat, privé is dat niet mogelijk.  Het vormt als het ware een groot verschil met onze buurlanden waar ook crematoria privé opgetrokken mogen worden.

Waarom de wetgever dit niet toelaat is de vraag.  Uiteindelijk kan de overheid op elke begraafplaats controle uitvoeren, als deze privé zouden worden opgericht.  Deze week werd er in Nederland een prachtige reportage uitgezonden over de natuurbegraafplaats Hillig Meer, er wordt ook gesproken met nabestaanden die iemand op dit domein lieten begraven.  Wat zo bijzonder is aan deze natuurbegraafplaats is dat men bijna niet ziet dat er iemand begraven ligt.  Vaak is een kleine steen alles wat het graf als kenmerk draagt.

sitestat

Resomeren in beeld

Het veel besproken resomeren werd onlangs door fotograaf Lars Tunbjörk in beeld gebracht.  De fotograaf ging langs bij het eerste uitvaartbedrijf die deze nieuwe techniek kon aanbieden. Uitvaartbedrijf Bradshaw toont achter de schermen hoe het resomeren in zijn werk gaat.  Het lichaam wordt op een metalen bed gelegd. Dit metalen bed wordt met het lichaam in de resomator geplaatst.

Wanneer de resomator gesloten wordt, vult het toestel zich met de benodigde hoeveelheid vloeistoffen om het lichaam te ontdoen van alle weefsels.  Net zoals bij crematie, blijft enkel het beendergestel over van het menselijk lichaam.  Van dit beendergestel wordt uiteindelijk de minerale as gemaakt.  Deze as is witter dan deze bij crematie en kan perfect in een urne bewaard worden of worden uitgestrooid.  Het resomeren is nog niet toegelaten in België.

foto’s: Lars Tunbjörk

Begraven in de natuur

green_burial_slide_003_0Begraven in de natuur, in België komt er stilaan beweging in.  Echter in Nederland staat de teller al op tien natuurbegraafplaatsen.  In België kan men enkel spreken over natuurbegraafplaatsen waar de biologisch afbreekbare urnen begraven kunnen worden.  In Duitsland en Groot-Britanië is de natuurbegraafplaats al jaren een begrip.  De natuurbegraafplaats is een begraafplaats waar de integratie tussen mens en natuur centraal staat. Eind 2012 begon Dolf van der Weij samen met zijn stiefzoon een eigen natuurbegraafplaats, genaamd Hillig Meer op zijn landgoed Heidehof bij Assen in Nederland. Bij Hillig Meer, Drenths voor Heilig Meer, kunt u een rustplaats voor de eeuwigheid midden in de natuur reserveren, waar uw nabestaanden u kunnen herinneren middels een zwerfkei of eigen boom.

Op de Nederlandse Radio 1 werd er een interview gepubliceerd over deze natuurbegraafplaats van Dolf van der Weij

Groene uitvaart populair in VS

De groene uitvaart populair in de VS.  Groene begrafenissen nemen toe in Amerika.  Eén worden met de natuur, zonder deze te belasten, is de boodschap.

woodland-green-burialHet is onvermijdelijk: er komt een dag waarop de laatste adem wordt uitgeblazen, het hart zijn werk neerlegt en de ogen voor eeuwig sluiten. Een leven komt ten einde, maar niet voordat het een laatste rustplaats heeft gevonden. En dat laatste is een punt waar veel mensen zich druk over maken: wordt het een begrafenis, een crematie of  het invriezen van de hersenen?  Er is veel keuze in de business van de groene uitvaarten.

In de Verenigde Staten kiezen steeds meer mensen echter voor een milieuvriendelijke crematie of begrafenis.  Of de prijs hiermee iets te maken heeft, is de vraag.  Een standaard uitvaart kost veel geld in Amerika, daarom opteren meer Amerikanen voor crematie, omdat deze, zonder aankoop van concessie en dure grafkist, goedkoper blijkt te zijn dan een begrafenis.   Dus een uitvaart zonder een betonnen grafkelder, traditionele doodskist met metaalwerk of chemicaliën die gebruikt worden om het lichaam te balsemen. In plaats daarvan wordt het levenloze lichaam gewikkeld in biologisch afbreekbare lijkwaden, geplaatst in een bamboekist en begraven op een plek waar het kan ontleden en deel gaat uitmaken van de natuur.

Milieuvriendelijke uitvaart

“Het is harmonieus en brengt eenheid met de natuur”, vindt de 64-jarige David Gold. De tandarts is nog niet met pensioen, maar heeft al wel serieuze plannen om ‘ooit’ begraven te worden op Prairie Creek in Florida, één van de 30 volledig ecologische begraafplaatsen. “Het is veel natuurlijker, maar ook simpel.” Gold is geen uitzondering: uit een enquête van de Amerikaanse uitvaartbranche bleek dat 43 procent van de respondenten hier ‘interesse’ in heeft. Sindsdien nam het aantal centra dat een milieuvriendelijke uitvaart aanbiedt toe, en ontstond een kleine maar sterk groeiende markt.

Op het terrein van Prairie Creek is alles biologisch afbreekbaar. “Zelfs op het graf wordt geen ouderwetse gedenksteen geplaatst,” zegt beheerder Freddie Johnson, “Wat je ziet is natuur.” De ecologische doodskisten worden in verschillende versies geleverd: bamboe, grenen, geweven wilg, gerecycled karton en zelfs van gedroogde bananenplanten.

Klinkt duur, maar een milieuvriendelijk uitvaart is over het algemeen, naast een crematie met goedkope grafkist en zonder franjes, goedkoper dan de traditionele begrafenis, omdat de kosten voor balseming en metaal wegvallen. Een milieuvriendelijke uitvaart bespaart daarom niet alleen geld: naar schatting van de Cornell University wordt er in de VS jaarlijks 60.000 ton staal en 18 miljoen chemische balsemvloeistof voor begrafenissen gebruikt. Dat is genoeg staal voor acht Eiffeltorens en een hoeveelheid balsemvloeistof die acht Olympische zwembaden kan vullen.

bron: reuters – duurzaambedrijfsleven.nl

Een groene uitvaart

Een groene uitvaart, dat is wat deze beelden laten zien.  Deze Canadese man, actief groen politicus, kreeg de uitvaart die hij wou.  Zo had hij geleefd.  Met respect voor het leven en de natuur.  Op deze manier wilde hij ook begraven worden.

Bij zijn uitvaart komen zelfs geen wagens kijken.  Een simpel vervoermiddel wordt gebruikt, om de grafkist te vervoeren.  Deze uitvaart is heel anders.  Zeker wanneer we een vergelijking maken met de uitvaarten vandaag.

Er zijn wel degelijk groene alternatieven.  Van uitvaartproducten tot het vervoer van de grafkist.  Vaak zijn de groene alternatieven niet altijd even goedkoop.  Omdat de producten niet in grote aantallen geproduceerd worden.  Toch is er een toekomst.

Steeds meer groene begrafenissen

Er zijn steeds meer groene begrafenissen.  Dat blijkt niet alleen bij ons maar ook in andere landen over gans de wereld.  Zo wordt het mogelijk om een biologische urne te begraven op de grote Antwerpse begraafplaats Schoonselhof.  Ook in Sint-Niklaas kan men biologisch afbreekbare urnen begraven.  Een echte bosbegraafplaats of natuurbegraafplaats zijn in ons land nog niet aanwezig.  Hiermee bedoelen we een begraafplaats waar men een stoffelijk overschot kan begraven.

Veelal heeft dit te maken met de begraafplaatsen in Vlaanderen.  Deze vallen onder strikte wetgeving.  Alle begraafplaatsen worden ook onderhouden en voorzien van graven door de gemeenten.  Een privé begraafplaats kan niet worden opgericht in Vlaanderen.  Hierin ligt het grote verschil met onze omringende landen.  Begraafplaatsen worden “uitgebaat” door de overheid.

Onlangs kwam er op de Nederlandse televisie een reportage over de groene begrafenissen.  Hier wordt het duidelijk dat deze manier van begraven in de lift zit.

 

Saskatchewan wil resomeren

Saskatchewan wil resomeren

resomator_co_kleinWat wil u als u sterft?  Begraven, cremeren of alkalische hydrolyse?  Saskatchewan, een Canadese provincie,  heeft ingestemd met deze nieuwe groene manier van lijkbezorgen.  Begrafenisondernemers investeren in deze nieuwe milieuvriendelijke manier van lijkbezorgen.  Het eindresultaat is erg gelijkend op dat van crematie.  Men bekomt een type van as of minerale as.  Niet alleen zit er een klein verschil in het eindresultaat, het grote verschil zit hem in hoe men aan deze minerale as komt.

Zoals reeds meerdere keren in media verteld werd, heeft deze nieuwe techniek een veel kleinere ecologische afdruk dan de klassieke crematie zoals we die nu kennen.  Dit proces, alkalische hydrolyse, noemt men ook wel eens resomation of resomeren.  Kortweg, resomatieproces.  Dit proces omvat één groot verschil met de klassieke crematie, het gebruik van de vlam valt volledig weg.  Er komt nog wel warmte bij te pas, maar niet van een vlam.  Het vuur is er niet meer in dit nieuwe proces.

Bij de klassieke crematie komen er stoffen vrij in de lucht.  In vergelijking met vroeger zijn deze stoffen eerst door een zeer goede filterinstallatie verwerkt.  Nieuwe crematoria hebben nieuwe filters, oudere crematoria investeren in vernieuwing van filterinstallaties.  Deze installaties kosten veelal meer dan de crematieoven op zich.  Bij het resomeren, kunnen de vloeistoffen die gebruikt worden tijdens het proces, in de afvoer.  Ze zijn uitermate geschikt als meststof voor planten.  Maar ethisch gezien, een brug te ver?  Het afvoeren in de afvoer, lijkt voor velen ook een pijnlijke zaak, dit lijkt zo wanneer men de commentaren leest van de consument op verschillende websites of media.

Toch is de internationale uitvaartsector bezig met deze nieuwe techniek.  Het lijkt erop dat het in Amerika en Canada traag maar zeker wordt ingeburgerd.  Hinkt Europa achterop?  De vraag blijkt ook de kostprijs van dit proces?  Wordt deze techniek duurder dan de klassieke crematie?  Wat zal het kosten per resomatieproces?  Hoe zal men dit implementeren?  Binnen een intercommunaal systeem zoals heden bij crematoria?  Of zal men begrafenisondernemers zelf laten investeren in crematie of resomatie?

 

Is resomeren een duurzame keuze?

resomatoriumIs kiezen voor resomeren een duurzame keuze bij overlijden?  Dat stelt een Nederlandse website scientias.nl zich af.  Deze wetenschappelijke website vertelt over het resomeren in een heel duidelijk artikel.  Hoewel het resomeren in België nog niet van toepassing is, dit komt omdat het wettelijk niet mag, vertelt men in het artikel al volop over een nieuwe keuze in lijkbezorging.  Al mag men niet vergeten dat het resomeren in vele landen nog niet goedgekeurd is, wettelijk gezien.

In ons land sterven er elk jaar om en bij de 100.000 mensen.  Elk jaar verschilt dit aantal.  De keuze die men vandaag kan maken is begraven of cremeren.  Veel keuze heeft men niet, zo blijkt.  Het resomeren wordt in bepaalde Amerikaanse staten al wel uitgevoerd en sinds kort ook in Canadese staten.  Daar noemt men het resomeren ‘vlamloze crematie’.  Dit omdat men na het resomatieproces ook over een mineraal as beschikt.  Deze minerale as kan men ook in een urne bewaren of uitstrooien.

Hoe werkt het resomeren, volgens het artikel op scientias.nl:

Resomeren is eigenlijk niets anders dan een bekend, veelgebruikt scheikundig proces: alkalische hydrolyse. Het is feitelijk een versnelde versie van het natuurlijke afbraakproces. Hydrolyse is de splitsing van een chemische verbinding met behulp van een watermolecuul. Alkalisch betekent hier basisch. Alkalische hydrolyse is dus een splitsing van chemische verbindingen, of een oplossingsproces, met behulp van basische moleculen. Kaliumhydroxide is het meest gebruikte oplosmiddel voor resomatie. De sterk basische hydroxide-ionen zijn de moleculen die het werk doen. Het natuurlijke proces gaat zoveel sneller door het toepassen van een hoge temperatuur, van ongeveer 180 graden Celsius, en een verhoogde druk. Dit voorkomt koken. Het lichaam zal onder deze omstandigheden bijna volledig afbreken tot chemische componenten. Na ongeveer drie uur is het lichaam ontbonden. Wat er overblijft, is een vloeistof en ongeveer drie procent van het oorspronkelijke lichaam. Deze overblijfselen, voornamelijk botten, zijn heel makkelijk tot as fijn te malen.

Bij resomeren wordt het lichaam dus feitelijk opgelost. Maar is dat werkelijk zo luguber als het klinkt? Hier kunnen we lang over discussiëren. Tegenstanders van resomeren beweren dat resomeren hetzelfde is als het lichaam door het riool spoelen, iets wat de maffia ook deed met lichamen die ze nooit meer terug wilde vinden. Tevens stellen tegenstanders dat resomeren onacceptabel is en niet menswaardig. Daarnaast zullen veel godsdiensten resomeren niet toestaan. Bij moslims is crematie verboden, omdat ze geloven dat de doden zullen opstaan op de dag van het oordeel. Resomatie zal om dezelfde reden ook niet toegestaan zijn. Katholieken mochten zich tot 1963 niet laten cremeren. Pas na versoepeling van het katholieke standpunt was het toegestaan. Het katholieke standpunt zal opnieuw moeten versoepelen om resomatie toe te staan.

bron: scientias.nl

 

Hoe kan je groener omgaan met de dood?

Hoe kan je groener omgaan met de dood?  Begrafenissen zijn meestal het evenbeeld van hoe we gekozen hebben te leven. Wie bij leven opkwam voor het milieu zal in de dood ook willen opkomen voor de natuur.  Met deze afbeelding maakt men duidelijk hoe het anders kan.  Hoe men een klassieke begrafenis kan omzetten naar een ecologische uitvaart.

Traditionele begrafenissen en crematies hebben een negatieve impact op het milieu.  Ook al is dit enorm verminderd met vroeger, door de strenge milieunormen vooropgesteld in de Vlaamse wetgeving op lijkbezorgen en begraafplaatsen, zal dit nog steeds een impact blijven hebben. In warme landen wordt een overledene behandeld met chemische stoffen die de natuurlijke ontbinding tijdelijk tegen gaan.  Deze behandeling noemt thanatopraxie.  In België wordt deze behandeling niet altijd toegepast.  Wanneer men volledig terug wil keren tot de natuur, kan deze behandeling de natuurlijke ontbinding tijdelijk tegen gaan.

We geven een afbeelding mee, die duidelijk weergeeft hoe een klassieke begrafenis kan verschillen met een ecologische begrafenis.  Hierbij bedoelen we de klassieke teraardebestelling.

Klassieke begrafenis tegenover ecologische begrafenis