De groene evolutie in de uitvaartwereld

admin

Moet de uitvaartsector in de toekomst rekening houden met meer groene begrafenissen?

Het openen van een extra urnenbos in Antwerpen, de vele groene begraafplaatsen die in Nederland en Groot-Brittannië bijkomen, doet toch vragen stellen.  Wanneer waait de groene begrafenis écht over naar België en zijn we er klaar voor?

Onze begraafplaatsen en crematoria in handen van de overheid

In het buitenland kan men veel flexibeler werken in de uitvaartsector.  Toch zeker qua mogelijkheden.  De begraafplaatsen zijn veelal privé en de uitvaartsector mag eigen crematoria oprichten.  In ons land is dat helemaal andersom, alles is in handen van de overheid.

Wachten op initiatieven van de overheid

Wat ons als uitvaartsector doet wachten op initiatieven van de overheid.  Een initiatief die het mogelijk maakt dat de uitvaartsector bijvoorbeeld in een bos lichamen kan begraven met groene uitvaartproducten.  De bossen moeten door gemeenten vandaag beschikbaar gesteld worden, omdat zij enkel begraafplaatsen mogen aanleggen.

België hinkt achterop in vergelijking met buurlanden

Vandaag kan men enkel biologisch afbreekbare urnen begraven.  En dit veelal op een perk van bestaande begraafplaatsen.  Bepaalde begraafplaatsen liggen aan een bos, dit zou ideaal zijn om het groen begraven ook mogelijk te maken voor de consument.  Zo heeft men niet het gevoel dat wij in België achterhop hinken als het gaat om uitvaartmogelijkheden.

Onze buurlanden staan veel verder

Onze buurlanden staan qua mogelijkheden veel verder.  Met voor- en nadelen.  Maar voor de consument zijn er enkel voordelen.  Als de waaier aan mogelijkheden breder wordt.  Onze kisten zijn vandaag al volledig biologisch afbreekbaar.  Want er zijn strenge Vlaamse milieunormen voor het vervaardigen van onze kisten.

Begraven in de open en vrije natuur met grafcoördinaten 

Het begraven in de vrije en open natuur, is begraven zonder grafzerk, zonder echt grafteken.  De coördinaten worden in Nederland veelal meegegeven, zodat men exact weet waar men de overledene begraven heeft.  Misschien stof tot nadenken om dit ook bij ons mogelijk te maken?

Natuurbegraven, straks ook mogelijk bij ons?

Dé trend van de laatste jaren binnen de uitvaartwereld is het natuurbegraven. Teruggeven aan de aarde. Zonder grafkist met een lijkwade, begraven midden in de natuur, een bos of open veld. Zonder grafteken, zerk.

De hype binnen de Nederlandse en Engelse uitvaartsector

In Nederland en Groot-Brittannië is dit dé hype binnen de uitvaartsector. Daar mag men privé begraafplaatsen inrichten en dat worden vaak natuurbegraafplaatsen. Het teruggeven aan de aarde mag je er letterlijk nemen. Men wordt er in een speciale biologisch afbreekbare wade gewikkeld en zo, vaak door de eigen familie, begraven.

Ook in België kan men groene uitvaartproducten leveren

Een mooi gebaar. Zeker wanneer men in de aarde wordt begraven omringd door bomen, de kleuren van de natuur en fluitende vogels. Qua uitvaartproducten is dit in België eveneens perfect mogelijk. Alles kan voorzien worden. Veelal wordt de overledene in een lijkwade gewikkeld en door een baar of onderplank naar de laatste rustplaats gedragen.

Niet zo goedkope producten maar het is een overtuiging

Deze ‘groene uitvaartproducten’ zijn niet altijd even goedkoop, omdat deze niet in grote massa’s geproduceerd worden zoals grafkisten. Maar eens men besluit om op deze manier begraven te worden, zal de kost van zulke uitvaart minder belangrijk zijn. Het is een mindset, een manier van denken en voelen. Eén zijn met de natuur.

Een biologisch afbreekbare urne

In Nederland zijn er al tientallen natuurbegraafplaatsen opgericht. Zeker de laatste jaren. Naast de keuze tot groen begraven, is er ook de vraag naar crematie die blijft stijgen. Ook een biologisch afbreekbare urne begraven in volle grond tussen de bomen is een keuze die men steeds vaker maakt. Deze urne komt in contact met het grondwater en geeft zo heel stil de as aan de aarde.

Indien men wil, kan dit in Vlaanderen ook

In principe kan men dit in Vlaanderen al toepassen, groen begraven. Wanneer een gemeente of stad een stuk bos voorziet waar dit mogelijk gemaakt wordt. En als de uitvaartproducten voldoen aan de Vlaamse normen, opgenomen in het Vlaams decreet op lijkbezorging en begraafplaatsen, dan kan dit ook bij ons.

Zweeds crematorium voert testen uit met emissie vrije kisten

De Zweedse uitvaartindustrie voert momenteel testen uit met een nieuwe soort doodskist.  Een doodskist die geen vervuilende stoffen uitstoot.  Hiermee gaan ze op zoek naar de meest milieuvriendelijke doodskist om mee te cremeren. Zodoende zou de uitstoot bij een crematie miniem worden.  

Scandinavië loopt weer voorop

“The Swedish Federation of Cemeteries and Crematoria” heeft deze maand december testen uitgevoerd in crematorium at Sandviken, nabij Gävle.  Volgens media gaat het om 21 individuele crematies.  Hiermee moeten we toegeven dat een milieuvriendelijke oplossing weer uit Scandinavië komt, of zou komen, mocht men hierin slagen.

Waarvan komt de uitstoot exact?

Bij elke crematie worden speciale metingen uitgevoerd zodat men weet van waar de meeste vervuilende stoffen komen.  Komt het van de doodskist, de mens of van de energie die men gebruikt om de crematie te laten plaatsvinden?  Dit wil men exact kunnen opmeten om op die manier de weg te vinden naar minieme uitstoot bij een crematie.

Perfect uitgevoerde crematies

Elke crematie is perfect verlopen en met het hoogste respect uitgevoerd, vertelt men in Zweedse media.  Alle verschillende materialen waarmee doodskisten gemaakt worden, zijn getest.  Deze metingen worden nu zorgvuldig opgemaakt en geanalyseerd.  Eind maart komt de federatie met een volledig rapport.

Natuurbegraven in Vlaanderen?

Een echt begraafbos zoals in de buurlanden van België zijn er nog niet in Vlaanderen.  Hoewel het wel mogelijk zou zijn.  Begraafplaatsen vandaag worden door de gemeenten/steden uitgebaat.  Urnenbossen zijn aangelegd op verschillende plaatsen in Vlaanderen.  

Dat zou eventueel wel kunnen voor lichamen.  Een bos in Vlaanderen dat wordt aangelegd of een bestaand bos door een gemeente/stad, dat al dan niet grenst aan een bestaande begraafplaats, zou tot de mogelijkheid behoren.  Producten zijn er voldoende om natuurbegraven te laten plaatsvinden.

De vraag of het onderwerp van natuurbegraven zal de komende jaren steeds vaker in beeld komen.  Het onderwerp van de dood is daarbij ook verbonden aan het werk om onze natuur te kunnen behouden en te werken aan het behoud van de aarde.

Natuurbegraven is een vrij nieuw onderwerp in ons land.  In Nederland, om een voorbeeld te geven, zijn er steeds vaker natuurbegraafplaatsen.  Maar daar ligt de wetgeving volledig anders.  Privé crematoria en begraafplaatsen zijn er mogelijk.  En dat is net waar in België het schoentje wringt.  Privé kan het niet worden ingericht.

Misschien zou dat in de toekomst wel kunnen?  Mits strenge wetgeving die alles in goede banen kan leiden?  De Federale Overheid zou controles kunnen uitvoeren om de goede gang van zaken te garanderen voor de burger.  Tot op heden vormt het een discussie, niet zo zeer voor begraafplaatsen maar vooral voor crematoria.  Dit omdat vele begrafenisondernemers een crematorium van de overheid concurrentievervalsing vinden.

J.L. – via uitvaartvlaanderen.be

De eerste natuurbegraafplaats van België in Gent?

Zal de eerste natuurbegraafplaats van België in Gent geopend worden?  Momenteel is dat nog niet wettelijk maar bevoegde minister van Leefmilieu Joke Schauvliege (CD&V) werkt aan een aanpassing in de wetgeving.  In Nederland bestaan natuurbegraafplaatsen al langer, maar privé zullen deze begraafplaatsen ook niet kunnen worden ingericht, daar begraafplaatsen in handen zijn van de gemeenten en steden.

Een natuurbegraafplaats is geen klassieke begraafplaats waar grafzerken, columbaria en urnenvelden bij elkaar liggen.  Neen, het is een bosrijke omgeving waar weinig of geen grafmarkeringen worden aangebracht op de plaats waar iemand begraven werd.  Ook de manier van begraven gebeurt veelal met groene uitvaartproducten.  Vandaag worden op vele begraafplaatsen in Vlaanderen biologisch afbreekbare urnen begraven in een urnenbos.

Eveneens spreekt het voor zich dat alle niet-afbreekbare producten bij de overledene, niet mee begraven mogen worden.  Zoals het nu al voorzien is binnen de Vlaamse wetgeving.

Pesticidendecreet zorgt voor groenere begraafplaatsen

grindgras pesticidendecreet

Vanaf 1 januari 2015 wordt het gebruik van onkruidverdelgers verboden op openbare domeinen.  Dit brengt met zich mee dat begraafplaatsen niet langer gebruik mogen maken van pesticiden.  Op vele plaatsen in Vlaanderen dringt men aan op alternatieven en zorgt dit voor een andere aanpak.

Waar vroeger efficiënte middelen gebruikt werden om onkruid te verdelgen op begraafplaatsen moet er nu naar een alternatief gezocht worden.  Zo ook in Zulte waar men actie onderneemt om dit decreet toe te passen.

Er zullen paden aangelegd worden met grindgras.  Het blijft stevig als pad zodat bezoekers van de begraafplaats er stabiel over kunnen lopen.

Meer natuurbegraafplaatsen in Nederland

Groene uitvaartIn Nederland zullen de komende jaren meer natuurbegraafplaatsen worden aangelegd.  Dat meldt Novum.  De vraag naar natuurbegraafplaatsen wordt in Nederland alleen maar groter en zo zal er worden gereageerd op de vraag ernaar.  Tien tot vijftien nieuwe natuurbegraafplaatsen zullen worden ingericht.  Natuurmonumenten heeft daarover een akkoord met de betreffende instanties.

Een natuurgraf is voor eeuwig.  Het graf wordt niet voorzien van een grafsteen of andere klassieke grafkenmerken.  De materialen die gebruikt worden om de overledene in te begraven moeten van afbreekbare materialen vervaardigd zijn.  Zodat deze volledig door de aarde kunnen worden opgenomen.  Momenteel wordt er gezocht in de provincies Brabant, Utrecht en Noord-Holland naar geschikte locaties.  Engeland zou al langer met dergelijke begraafplaatsen werken, daar zijn er al zo’n 150.

Bovengronds begraven, een groene optie?

Bovengrondse grafgallerij NederlandHet bovengronds begraven, in een grafgallerij, is in Vlaanderen toegelaten.  Slechts enkele gemeenten geven hun inwoners de mogelijkheid om bovengronds begraven te worden.  Toch zou het voor het milieu veel minder belastend zijn, dan een klassieke teraardebestelling.  Is het bovengronds begraven niet aantrekkelijk omdat crematie de bovenhand heeft?  Of weet de consument niet eens dat dit mogelijk is?

In elk geval komen moderne grafgallerijen niet meer in contact met het grondwater en wordt alles gefilterd.  Misschien kunnen we ons de vraag stellen waarom gemeenten of steden hierin niet investeren?  Het kostenplaatje?  Of is het onwetendheid?  Is er te weinig vraag naar?  In landen zoals Spanje en Italië is bovengronds begraven reeds jaren de standaard.  Omdat men simpelweg niet altijd kon of kan begraven in deze landen.  Bepaalde delen liggen op rotsachtig gebied wat de mogelijkheid tot begraven wegneemt.

Met bovengronds begraven in een grafgallerij warmt men de aarde niet op.  Men vervuilt ook geen aarde.  Gassen worden gefilterd en de stoffelijke resten verdwijnen sneller, omdat er een constante luchtvoorziening is.  Bovengronds begraven vormt dus geen vervuilende optie.  Misschien wel een van de minst vervuilende.  Gemeenten en steden kunnen dus ook voorzien in een grafgallerij die bovengronds wordt opgetrokken, zodat de burger kan kiezen tussen verschillende mogelijkheden.

Groene mogelijkheden bij een uitvaart in Vlaanderen

De groene mogelijkheden bij een uitvaart in Vlaanderen, zijn niet zo breed als deze in andere landen. Velen kennen het fragment in de uitvaartreeks ‘Six Feet Under’, wanneer de Nate, een van de hoofdrolspelers, begraven wordt in open natuur met enkel een lijkwade. Hij wordt ten grave gedragen door zijn eigen familie die de wade vasthouden en neerlaten in de aarde. Het was ook duidelijk dat deze begraving niet plaatsvond op een klassieke begraafplaats, maar op een open plaats. Dit is maar een van de vele bekende voorbeelden van een groene uitvaart op tv.

Maar hoe is het gesteld met onze groene begrafenis in Vlaanderen? Wat is er mogelijk in Vlaanderen en hoe gaan we ermee om? Op dit ogenblik kunnen enkel biologisch afbreekbare urnen begraven worden in een perceel op specifieke begraafplaatsen in het Antwerpse en Sint-Niklaas. Deze urnen worden door vocht ondergronds afgebroken en zo komt de as van de overledene in de aarde terecht.

Wanneer we spreken over een klassieke teraardebestelling, kunnen we gerust spreken dat onze grafkisten voldoen aan alle strenge milieunormen. De lijkkistfabrikanten zien erop toe dat deze normen worden gerespecteerd. Aan de andere zijde zijn er ook lijkwaden. Biologisch afbreekbare waden om mee te begraven. Dit is mogelijk in Vlaanderen. Echter vormt het geen deel van onze uitvaartcultuur. In Nederland is dit al meer gebruikelijk.

Wanneer men de kost van bepaalde lijkwaden naast de kost van een gemiddele uitvaartkist legt, kan men schrikken. Deze zijn niet altijd even goedkoop. Ze vallen onder de noemer ‘Groene uitvaartproducten’. Gebruikelijk is het niet, begraven in een lijkwade. Het beeld van een klassieke teraardebestelling in Vlaanderen is deze met een grafkist. De generatie waar momenteel de meest natuurlijke overlijdens worden geteld, kent meestal geen ander product dan de klassieke grafkist. Onze grafkisten voldoen aan dezelfde normen als een lijkwade, toch vormt een grafkist een deel van onze vaste waarde, onze uitvaartcultuur.

Kan hier verandering in komen? In het gebruik van uitvaartproducten, met het oog op een groene begrafenis? Wat vast staat en wat we reeds lang weten, is dat onze uitvaartcultuur traag evolueert. We zullen niet snel teraardebestellingen zien, met een lijkwade. Toch niet in onze westerse cultuur. Andere culturen en geloofsovertuigingen, uiteraard wel, deze zijn vandaag reeds gebruikelijk. Dit is in Vlaanderen ook mogelijk. Gaan we liever niet om met een andere manier van begraven of houdt de gedachte aan de dood ons tegen? Hoeveel consumenten zouden aan hun begrafenisondernemer vragen om ‘groen’ begraven te worden? Zij met een groene overtuiging worden gehoord en krijgen een alternatief aangeboden, een lijkwade, wanneer men dit product bekijkt, is men niet overtuigd. Zo zijn er getuigenissen van begrafenisondernemers, die de consument liet kiezen. Uiteindelijk koos de consument voor een klassieke grafkist, de prijs van de lijkwade was hierin doorslaggevend.